Iran and Middle East Studies / İran ve Orta Doğu Çalışmaları

Türkiye-Brezilya-İran Mutabakatı ve Uluslararası Sistemde Değişim Sancısı ORSAM Ortadoğu Danışmanı Bayram Sinkaya, İran Araştırmacısı Ali Kemal Yıldırım Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran Dışişleri Bakanı Menuçehr Muttaki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim’in, İran’ın elindeki düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun daha yüksek oranlarda zenginleştirilmiş uranyum ile takas edilmek üzere Türkiye’ye göndermesine ilişkin bir mutabakat metni imzalaması dünyada geniş yankılar uyandırdı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad ve Brezilya Cumhurbaşkanı Lula Da Silva’nın katılımıyla 17 Mayıs 2010’da Tahran’da gerçekleşen imza töreninin ardından konuyla ilgili değişik yorumlar yapılmaya devam ediyor. Bilindiği üzere mutabakat çerçevesinde, İran Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na (UAEK) resmi bir mektupla detayları bildirecek. Daha sonra Viyana Grubu[1] onay verirse düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu bir ay içinde Türkiye'ye gön...

BM Güvenlik Konseyi’nin İran’a Karşı Yeni Yaptırım Kararınında Ne İsteniyor? Bayram Sinkaya, ORSAM Ortadoğu Danışmanı, ODTÜ U.İ.B. Araştırma Görevlisi 1990’lı yılların başından beri İran ile ABD arasındaki önemli ihtilaflardan birisi olan İran nükleer programı, 2002 yılında İran’ın “gizli” nükleer tesisler inşa ettiğinin ortaya çıkması üzerine uluslararası bir soruna dönüşmüştü. Sorunun çözümüne yönelik olarak İran ile AB Üçlüsü (Almanya, Fransa ve İngiltere) arasındaki müzakerelerin sonuç vermemesi üzerine 2006 yılında İran nükleer dosyası Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından BM Güvenlik Konseyi’ne havale edilmişti. Bu tarihten sonra Güvenlik Konseyi İran’a karşı beş ayrı karar -- 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008) ve 1835 (2008) -- almıştı. Güvenlik Konseyi İran’a karşı aldığı kararlarda NPT (Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması) üyesi bütün ülkelerin “ayrım yapılmaksızın” nükleer enerjinin barışçı kullanımı hakkına sahip olduğunu...

İran Nükleer Programı Karşısında Türkiye'nin Tutumu ve Uranyum Takası Mutabakatı Bayram Sinkaya, ORSAM Ortadoğu Danışmanı, ODTÜ U.İB. Araştırma Görevlisi İran’ın 1979 İslam Devrimi öncesinde temelleri atılmış olan nükleer programı 1990’lı yıllarda yeniden başlatıldıktan sonra İran- ABD/Batı ilişkilerinde önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. Türkiye önceleri İran’ın nükleer programına kayıtsız kalsa da nükleer programdan dolayı İran ile Batı arasındaki gerginliğin son sekiz yılda artmasına paralel olarak konuyla ilgilenmeye başlamıştır. 2000’li yıllarda İran’ın nükleer programı hem Türkiye-İran ilişkilerinde hem de Türkiye’nin Batılı müttefikleri ile temaslarında giderek artan sıklıkla gündeme gelmeye başlamıştır. Metnin Tamamı http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/201076_bayram.pdf 21 HAZİRAN 2010

Iran’s Negotiations with the 5 +1 Group: Negotiations Only in Name? Bayram Sinkaya, ORSAM Middle East Political Advisor Negotiations between Iran and the P5+1 group (the UN Security Council’s 5 permanent members and Germany), which Turkey wants to host so that it will be included in the talks, are going to be held on October 1, in Geneva. The secretary of National Security Said Celili will be chair of the Iranian delegation, and European Commission Foreign Policy Commissioner Javier Solana will preside as moderator of the 5 +1 group's delegation. In April Iran responded to the P5+1 group’s proposal package which was prepared for the deliberation of Iran's nuclear program by preparing its own proposal package. The parties will begin negotiations over the package of proposals offered by Iran. However, both parties’ negotiating agendas and their expectations seem to be different, and this is expected to affect these negotiations negatively. The P5+1 group’s purpose in these ...

İran’ın Nükleer Programı: Müzakere Sürecinde Umutların Yükselişi ve Düşüşü Bayram Sinkaya, ORSAM Ortadoğu Danışmanı İran 1990’lı yıllardan itibaren savunma altyapısını güçlendirmek ve savunma teknolojilerinde kendi kendine yeterli hale gelebilmek amacıyla yeni bir silahlanma programı başlatmıştır. Bu program kapsamında İran’ın önceliği balistik füze geliştirmek olmuştur. Bu silahlanma programına paralel olarak İran’ın yapımına devrimden önceki yıllarda başlanan Buşehr nükleer santralini Rusya ile işbirliği yaparak tamamlamaya girişmesi, özellikle Batı ülkeleri, ABD ve İsrail tarafından nükleer silahlanma adımı olarak görülmüştür. İran nükleer silah peşinde koştuğunu sürekli yalanlayarak “nükleer enerjinin barışçıl” kullanımını hedeflediğini ilan etmiştir. İran, Nükleer Yayılmanın Önlenmesi Anlaşması’nın (NPT) bir üyesi olarak barışçı nükleer enerjinin bu anlaşma çerçevesinde kendisine tanınan bir hak olduğuna işaret etmiştir. Bu bağlamda İran’ın nükleer tesislerini Uluslararası Atom E...

ORSAM :: Dış Politika Analizleri : "İran – 5+1 Müzakereleri: Göstermelik Bir Oturum Mu? Bayram Sinkaya ORSAM Ortadoğu Danışmanı Türkiye’nin ev sahipliği yapmak ve böylece dâhil olmak istediği İran ve 5+1 grubu (BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya) müzakereleri 1 Ekim’de, Cenevre’de yapılacaktır. İran heyetine Milli Güvenlik Sekreteri Said Celili, 5+1 grubunun heyetine Avrupa Komisyonu Dış Politika Komiseri Javier Solana başkanlık edecektir. 5+1’in Nisan ayında, İran’ın nükleer programının görüşülmesi için hazırladığı öneri paketine İran 5 Eylül’de yeni bir öneri paketi hazırlayarak cevap vermişti. Taraflar, İran’ın sunduğu öneri paketi üzerinden müzakerelere başlamak üzere Cenevre’de bir araya gelecektir. Ancak her iki tarafın da müzakere gündemleri ve müzakerelerden beklentileri farklı görünmektedir ve bu durumun müzakereleri olumsuz etkilemesi beklenmektedir."