Iran and Middle East Studies / İran ve Orta Doğu Çalışmaları

Temel Çıkarımlar - Ordu (Erteş), İran silahlı kuvvetleri içinde hem nicelik hem de ateş gücü açısından Devrim Muhafızları Ordusu’ndan (DMO) daha güçlü bir askerî güçtür. - Ordu'nun Pehlevi kökenleri ve o dönemde üst düzey subaylarının çoğunun ABD’de eğitim almış olmaları nedeniyle devrimciler arasında bu ordunun sadakatine yönelik kuşkular oluşmuş ve Ordu'nun İslam Cumhuriyeti rejiminin hizmetinde bir birime dönüştürülmesi için çalışmalar başlatılmıştır. - Devrimden sonra asayişi sağlamak ve devrimi korumak amacıyla Nisan 1979’da milis teşkilatı olarak kurulan DMO, zamanla Ordu’ya paralel olarak teşkilatlanan ve hatta Savunma Bakanlığı’ndan ayrı bir bakanlığa sahip büyük bir askerî güce dönüşmüştür. - İran-Irak Savaşı sırasında kuvvetlerin sevk ve idaresi ile taktikler konusunda Ordu ile DMO arasında ciddi rekabet ve görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır. - Ordu, savaşa silah, teknoloji ve insan gücüne dayanan geleneksel bir yaklaşımla bakarken DMO ideolojik adanmışlık, iman ve şe...

ORTADOĞU’DA  ASKER - SİYASET İLİŞKİSİ VE ASKERİ DARBELER  Asker-siyaset ilişkileri, Ortadoğu çalışmaların- da uzun zamandan beri ihmal edilen alanlar- dan birisi olmuştur. Soğuk Savaş yıllarında  art arda yapılan darbelere karşın, 1980’lerden itiba- ren hâkim rejimlerin konsolidasyonu ile demokra- tikleşme ve küreselleşme vb. süreçler nedeniyle asker- lerin siyasetle ilişkilerine pek bakılmamıştır. İran’da Devrim Muhafızları Ordusu’nun siyasette artan ağırlığı, Arap Baharı sürecinde halk hareketlerinin seyrinde güvenlik güçlerinin ve orduların oynadığı kritik roller ile Temmuz 2013’te Mısır’da yapılan askeri darbe, Ortadoğu’da asker-siyaset ilişkilerine ilginin giderek artmasına sebep olmuştur.  Askerliğin ve siyasetin farklı uzmanlık gerektiren ayrı meslekler olarak ortaya çıkması ve kurumsallaş- masından beri ordunun siyaset ile nasıl bir ilişki içeri- sinde olması gerektiği tartışılagelmektedir. Buradaki tem...

Ruhani Döneminde Devrim Muhafızları ve Siyaset 2016-08-15 İslam Devrimi Muhafızları Ordusu,  kuruluşundan beri devrim sonrası İran siyasetinin ‘asli’ unsurlarından birisi olagelmiştir. Anayasal olarak ‘devrimi ve devrimin kazanımlarını korumakla yükümlü’ olan Devrim Muhafızları (DM) her zaman siyasetin içinde olmuştur. Fakat, İran’daki diğer güvenlik kurumları gibi doğrudan ‘Devrimin Rehberi’ Ayetullah Hamanei’ye bağlı olan DM’nin İran hükümetleri ile ilişkileri farklı şekillerde tezahür etmiştir. Mahmud Ahmedinecad’ın cumhurbaşkanlığı döneminde DM’nin İran siyasetindeki ağırlığı giderek artmış ve İran rejiminin ‘militerleşmesi’ tartışmalarına sebep olmuştur.  Keza bu dönemde, nükleer mesele nedeniyle İran’a uygulanan yaptırımların da etkisiyle DM’nin İran ekonomisindeki etkisi de giderek artmıştır.  DM’nin İran siyasetindeki ve ekonomisindeki rolü, Haziran 2013’te cumhurbaşkanı seçilen Hasan Ruhani’nin önündeki en büyük sorunlardan birisi olarak görülmüştür. Ru...